xiinxala
Appearance
Afaan Oromoo
[gulaali]Afaaneffannoo
[gulaali]Cibra
[gulaali]- dubbii ykn barruu tokko edda dhaggeeffatanii (dubbisanii) booda xiinxala kennuun saayinsii qorannoo keessaatti hiika bira gahuuf gargaara.
- Obbo Guutuun Gindoo qotiisaa edda gargar diigee booda ilmi isaa deebisee akka hidhuuf ajajae. faallaa: ijaaruu, walitti deebisuu. (xiinxala, qaaccessa)
Latii Jechoota
[gulaali]Dhalatoo jecha xiinxala jedhuu
| 🟩 Afaan Oromoo Core Case - xiinxala | |
|---|---|
| Absolutive singular | xiinxala |
| Nominative singular | xiinxalli |
| Nominative + Focus | xiinxalatu |
| Accusative singular | xiinxala |
| Genitive singular | xiinxalaa |
| Genitive + Focus | xiinxalaatu |
| Instrumental (simple) | xiinxalaan |
| Instrumental (extended) | xiinxalaatiin |
| Dative singular | xiinxalaaf |
| Dative (extended) | xiinxalaatiif |
| Allative | xiinxalatti |
| Genitive-Allative | xiinxalaatti |
| Vocative | yaa xiinxalaa |
| 🟩 Relational / Locative Cases | |
| Superessive | xiinxalarra |
| Superessive-Locative | xiinxalarratti |
| Superessive-Ablative | xiinxalarraa |
| Inessive | xiinxala keessa |
| Inessive-Locative | xiinxala keessatti |
| Elative | xiinxala keessaa |
| Subessive | xiinxala jala |
| Subessive-Locative | xiinxala jalatti |
| Sublative-Ablative | xiinxala jalaa |
| Adessive | xiinxala bira |
| Adessive-Locative | xiinxala biratti |
| Adessive-Ablative | xiinxala biraa |
| 🟩 Genitive-Based Relational Locative Cases | |
| Superessive | xiinxalaarra |
| Superessive-Locative | xiinxalaarratti |
| Superessive-Ablative | xiinxalaarraa |
| Inessive | xiinxalaa keessa |
| Inessive-Locative | xiinxalaa keessatti |
| Elative | xiinxalaa keessaa |
| Subessive | xiinxalaa jala |
| Subessive-Locative | xiinxalaa jalatti |
| Sublative-Ablative | xiinxalaa jalaa |
| Adessive | xiinxalaa bira |
| Adessive-Locative | xiinxalaa biratti |
| Adessive-Ablative | xiinxalaa biraa |
| 🟩 Definite and Indefinite Form + Gender | |
| Indefinite | xiinxala |
| Definite male singular | xiinxalicha |
| Genitive definite male singular | xiinxalichaa |
| Definite female singular/Genitive | xiinxalittii |
| Proximal (nominative) (this) male | xiinxalli kun |
| Proximal (nominative) (this) female | xiinxalli tun |
| Proximal (nominative+focus) male | xiinxala kanatu |
| Proximal (nominative+focus) female | xiinxala tanatu |
| Proximal (Accusative) male | xiinxala kana |
| Proximal (Accusative) female | xiinxala tana |
| Distal (nominative) both genders | xiinxalli sun |
| Distal (nominative+focus) | xiinxala sanatu |
| Distal (Accusative) | xiinxala sana/san |
| Distal (Genitive) | xiinxala sanaa |
| Unknown (nominative) | xiinxalli tokko |
| Unknown (nominative+focus) | xiinxala tokkotu |
| Unknown (Accusative) | xiinxala tokko |
| Unknown (Genitive) | xiinxala tokkoo |